Lăng Đồng Khánh Huế

        Vị trí: Lăng Đồng Khánh được xây dựng trên vừng đat thuộc làng Cư Sĩ, nay là thôn Thượng Hai, xã Thuỷ Xuân, Thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên – Huế.

2a

Đặc điểm: Lăng Đồng Khánh được xây dựng trong 4 đời vua (1888-1923) nên vừa mang lối kiến trúc xưa vừa chịu ảnh hưởng của kiến trúc Tây Âu.

Sau khi lên ngôi tháng 2/1888, Đồng Khánh cho xây dựng ở bên cạnh lăng mộ vua cha ngôi điện đặt tên Truy Tư để thờ cúng cha. Công việc đang triển khai thì vưa Đồng Khánh mắc bệnh đột ngột và qua đời.

Vua Thành Thái lên kế vị và cho đổi điện Truy Tư thành Ngưng Hy để thờ vua Đồng Khánh. Thi hài nhà vua được mai táng đơn giản trên quả đồi có tên là Hộ Thuận Sơn,cách Điện Ngưng Hy 30m về phía tây. Toàn bộ khu lăng tẩm được gọi là Tư Lăng.

Năm 1916, Khải Định – con trai của Đồng Khánh lên ngôi, cho tu sửa điện thờ, xây cất lăng mộ cho cha mình và cho đến tháng 7/1917, mới xong phần cơ bản và đến năm 1923 thì hoàn tất.

Quá trình xây dựng lăng Đồng Khánh diễn ra trong 4 đời vua (1888 – 1923), vì vậy lăng Đồng Khánh mang dấu ấn hai trường phái kiến trúc của hai thời điểm lịch sử khác nhau. Khu tẩm điện: các công trình vẫn mang lối kiến trúc xưa lối kiến trúc “Trùng Thiềm Điệp Ốc” (Nhà có nhiều bộ mái nối tiếp nhau). Chính điện và các nhà cửa phụ thuộc, vẫn là những hàng cột sơn son thếp vàng lộng lẫy với trang trí tứ linh tứ quí Điện Ngưng Hy có 24 đồ bản vẽ các bức tranh trong điển tích “Nhị thập tứ hiếư”, kể về những tấm gương hiếu thảo ở Trung Hoa. Trên các cỗ diêm, bờ nóc, bờ quyết của Điện Ngưng Hy xuất hiện nhĩmg phù điêu bằng đất nung với các trang trí rất dân giã như “Ngư ông đắc lợi” , “Gà chọi”. Việc xuất hiện hệ thống cửa kính nhiều màu và hai bức tranh,…đã nói lên ảnh hưởng của văn hoá Tây Âu.

Khu lăng: Kiến trúc lăng mộ hầu như được “âu hoá ‘ hoàn toàn từ đặc trưng kiến trúc, mô típ trang trí đến vật liệu xây dựng. Bi Đình là sự biến thể của kiến trúc Romance pha trộn kiến trúc Á Đông. Tượng quan viên cao, gầy đắp bằng xi măng và gạch thay cho tượng đá ngói ác đoa, gạch ca rô.

Tiểu sử vua Đồng Khánh

Đồng Khánh tên là Nguyễn Phúc Ưng Đường, con trai cả của Kiên Thái Vương Nguyễn Phức Hồng Cai (1845 – 1876). Đồng Khánh là anh trai cả của hai vị vua Kiến Phúc (1883 – 1884) và Hàm Nghi (1884 – 1885). Tháng 7/1885, khi Hàm Nghi rời kinh thành phát chiếu Cần Vương kháng Pháp, triều thần và chính phủ bảo hộ đưa ưng Đường vào ngai vàng đang để trống, lấy niên hiệu là Đồng Khánh. Đồng Khánh làm vua được 3 năm ( 1886 – 1889) thì băng hà vào giữa tuổi 25.